مرورى بر تاريخچهء خاندان دشتكى گسترهء دانش سادات دشتكى « 1 » از خاندانهايى هستند كه از قرن پنجم به شيراز آمده‌اند وفرزندان آنان در طي قرون بعدى خانوادهء معروفي را تشكيل مىدادند . نسب ايشان به زيد بن علي بن الحسين عليه السّلام مىرسد . « 2 » افراد اين خاندان غالبا أهل دانش ، تأليف وتدريس ودر زمان خويش در علم وعرفان شاخص بوده‌اند . « 3 » بزرگترين فرد اين سلسله ، دانشمند وأديب نامدار سيّد عليخان مدنى دشتكى شيرازي واسطه در إجازات حديث است ومؤلّف كتابهاى سلافة العصر والحدائق الندية في شرح فوائد الصمدية ورياض السالكين في شرح صحيفة سيّد الساجدين عليه السّلام . « 4 » براساس نوشتهء سيّد عليخان حسينى حسنى مدنى شيرازي در كتاب سلوة الغريب ، اولين فرد از سادات دشتكى كه به شيراز رفته است ، على أبو سعيد نصيبينى است . وى در حدود سال 400 ه در محلهء دشتك شيراز توطن اختيار كرد . « 5 » از ديگر افراد اين خاندان ، سيّد ضياء الدّين عربشاه ( م . 675 ) بود كه در فارس به قضاوت رسيد . سپس در أواخر عمر ، اعتكاف گزيده وبه عبادت مشغول شد . پسرش أمير عز الدّين إسحاق نيز مانند أجداد واسلاف خود از سادات جليل القدر ونيكوكارانى بود كه تكلف را رها كرده ودائما با تلاوت قرآن دمساز بود وبراي مردم موعظه مىنمود . در تصوف كتابي نگاشت به نام مصباح الدّجى . وى در سال 727 ه درگذشت ودر مقبره خانوادگى [ در منصوريه ] مدفون گشت . پسرش أمير روح الدّين نام داشت كه مفسري دانا وجامع بود وبه نشر حديث علاقهء وافر داشت . كتابي در توسل نگاشته ودر سال 734 ه وفات يافته است . مزار أو نيز در مقبرهء خانوادگى است . برادر وى به أمير صدر الدّين محمّد موسوم بود . از بزرگان شيراز واز فضلاى بنام ، كه تواضع وشفقت ومهربانى و

--> ( 1 ) . دشتك نام يكى از قديمىترين واصلىترين محله‌هاى شيراز است كه در نزديكى حرم مطهر شاه‌چراغ قرار دارد وهم‌اكنون مدرسهء منصوريه در آن محله واقع است . امروزه بيشتر به نام محلهء لب‌آب شهرت دارد . ( 2 ) . فارسنامهء ناصري ، ميرزا حسن حسينى فسائى ، 2 / 1038 و 1142 . ( 3 ) . كشف الحقائق المحمدية ، غياث الدّين منصور دشتكى ، ص 196 . لم يوجد بينه ( صدر الدّين محمّد ) وبين مدينة العلم وبابه عليهما السّلام أب لم يتميّز عن أبناء الزمان بمزيد علم وعرفان . ( 4 ) . فارسنامهء ناصري ، 2 / 1038 . ( 5 ) . بزرگان نامى پارس ، دكتر محمّد تقى مير ، 1 / 554 .